Кіріспе
Қазақстан Республикасының жоғары және әскери білім беру жүйесін жаңғырту жағдайында офицерлік кадрларды кәсіби даярлау сапасына қойылатын талаптар едәуір артып келеді. Ұлттық ұланның қазіргі заманғы офицері терең кәсіби білім мен практикалық дағдыларды ғана емес, сонымен қатар дамыған аналитикалық ойлауға, ғылыми ізденісті өз бетінше жүргізуге, жедел жағдайды бағалауға, оқиғалардың даму барысын болжауға және ғылыми негізделген басқарушылық шешімдер қабылдауға қабілетті болуы тиіс. Осыған байланысты ғылыми-зерттеу қызметі әскери даярлықтың білім беру, ғылыми және практикалық құрамдас бөліктерінің интеграциясын қамтамасыз ете отырып, болашақ офицерлердің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мен дамытудың негізгі факторларының біріне айналуда [1–3].
Білім алушылардың зерттеушілік құзыреттілігін дамыту Қазақстан Республикасының ғылым және жоғары білім саласындағы мемлекеттік саясатының басым бағыттарына сәйкес келеді. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңында, «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Заңында, сондай-ақ Қазақстан Республикасының жоғары білім мен ғылымды дамытудың 2023–2029 жылдарға арналған тұжырымдамасында білім беру, ғылым және инновациялық қызметтің интеграциясына, жоғары оқу орындарының ғылыми әлеуетін кеңейтуге және заманауи ғылыми жетістіктер негізінде кәсіби қызметті тиімді жүзеге асыруға қабілетті мамандар даярлауға ерекше назар аударылған [1–3].
Отандық және шетелдік ғылыми әдебиеттерде мамандардың кәсіби құзыреттілігін ғылыми-зерттеу қызметі арқылы қалыптастыру мәселелері кеңінен қарастырылған. Зерттеушілер білім алушылардың ғылыми зерттеулерге қатысуы сыни ойлаудың, зерттеушілік мәдениеттің, ақпаратты талдау және дәлелді шешім қабылдау қабілеттерінің дамуына ықпал ететінін, сондай-ақ олардың кәсіби дербестігі мен инновациялық қызметке даярлық деңгейін арттыратынын атап көрсетеді [5–8]. Сонымен қатар Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерін даярлау жүйесінде ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастырудың ерекшеліктері жеткілікті дәрежеде зерттелмеген. Қолданыстағы зерттеулердің басым бөлігі әскери білім берудің жалпы мәселелеріне арналған болса, ғылыми-зерттеу қызметінің офицерлердің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыруға ықпалы әлі де терең ғылыми зерделеуді қажет етеді.
Зерттеудің өзектілігі Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының жедел өзгеріп отыратын ахуал жағдайында қызметтік-жауынгерлік міндеттерді тиімді орындай алатын, заманауи цифрлық технологияларды пайдаланатын, қызметтік ақпаратты ғылыми тұрғыдан талдайтын және негізделген басқарушылық шешімдер қабылдайтын жаңа буын офицерлеріне деген қажеттіліктің артуымен айқындалады. Осындай жағдайда ғылыми-зерттеу қызметі білім беру үдерісінің құрамдас бөлігі ретінде ғана емес, сонымен бірге қызметтік міндеттерді табысты орындауға қажетті кәсіби құзыреттерді қалыптастырудың маңызды құралы ретінде қарастырылады.
Зерттеудің мақсаты – ғылыми-зерттеу қызметінің Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін дамытудағы рөлін айқындау және оны әскери білім беру жүйесінде ұйымдастыруды жетілдірудің негізгі бағыттарын анықтау.
Қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін келесі зерттеу міндеттері айқындалды:
– офицерлердің кәсіби және зерттеушілік құзыреттілігін түсіндірудегі заманауи ғылыми тәсілдерді талдау;
– ғылыми-зерттеу қызметінің Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерін кәсіби даярлау жүйесіндегі орнын анықтау;
– зерттеушілік құзыреттіліктің негізгі құрамдас бөліктері мен оны қалыптастыру кезеңдерін айқындау;
– әскери жоғары оқу орнында ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастыруды жетілдірудің перспективалық бағыттарын белгілеу
Зерттеу аясында келесі зерттеу сұрағы тұжырымдалды: ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастыру Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін дамытуға қандай жолмен ықпал етеді және осы үдерістің тиімділігін арттыруды қамтамасыз ететін қандай ұйымдастырушылық-педагогикалық жағдайлар бар?
Материалдар мен әдістер
Зерттеу Қазақстан Республикасының жоғары әскери білім беру жүйесінде ғылыми-зерттеу қызметі арқылы офицерлердің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесіне қатысты заманауи ғылыми тәсілдерді кешенді талдау негізінде орындалды.
Зерттеудің әдіснамалық негізін ғылыми-зерттеу қызметін әскери қызметшілерді кәсіби даярлаудың ажырамас құрамдас бөлігі ретінде қарастыруға мүмкіндік беретін құзыреттілік, жүйелік және қызметтік тәсілдер құрады. Құзыреттілік тәсіл болашақ офицерлердің кәсіби, зерттеушілік, аналитикалық және басқарушылық құзыреттерінің кешенін қалыптастыруға бағытталған. Жүйелік тәсіл ғылыми-зерттеу қызметін оқу, ғылыми және практикалық даярлықты өзара байланыстыратын білім беру үдерісінің құрамдас элементі ретінде қарастыруға мүмкіндік берді. Қызметтік тәсіл білім алушылардың ғылыми жұмыстарға белсенді қатысуы, кәсіби бағытталған зерттеу міндеттерін шешуі және зерттеу нәтижелерін қызметтік қызметте қолдануы арқылы зерттеушілік құзыреттіліктің қалыптасу үдерісін зерделеуге мүмкіндік берді [5, 8].
Зерттеудің эмпирикалық негізін Қазақстан Республикасында ғылым мен жоғары білімді дамытуды реттейтін нормативтік құқықтық актілер, әскери білім беру жүйесін дамытудың негізгі бағыттарын айқындайтын құжаттар, сондай-ақ әскери қызметшілерді кәсіби даярлау, зерттеушілік құзыреттілікті қалыптастыру және жоғары оқу орындарында ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастыру мәселелеріне арналған отандық және шетелдік авторлардың ғылыми жарияланымдары құрады [1–8].
Зерттеу барысында өзара толықтыратын ғылыми әдістер кешені қолданылды. Теориялық талдау офицерлердің кәсіби және зерттеушілік құзыреттілігінің мәнін айқындауға арналған қолданыстағы ғылыми тәсілдерді жинақтауға мүмкіндік берді. Салыстырмалы талдау жоғары білім беру ұйымдарында ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастырудың отандық және шетелдік тәжірибесін салыстыру мақсатында пайдаланылды. Жүйелеу әдісі зерттеушілік құзыреттіліктің құрылымдық компоненттері мен оны қалыптастыру кезеңдерін анықтауда қолданылды. Модельдеу әдісі Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін дамытуға ғылыми-зерттеу қызметінің ықпал етуінің тұжырымдамалық моделін әзірлеу үшін пайдаланылды.
Алынған нәтижелерді өңдеу сапалық талдау, логикалық жинақтау және ғылыми интерпретациялау әдістерін қолдану арқылы жүзеге асырылды. Бұл әскери жоғары оқу орны жағдайында зерттеушілік құзыреттілікті қалыптастырудың негізгі заңдылықтарын анықтауға және ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастыруды жетілдірудің перспективалық бағыттарын айқындауға мүмкіндік берді.
Зерттеу нәтижелерінің сенімділігін арттыру мақсатында ғылыми триангуляция қағидаты қолданылды. Ол әскери білім беру мәселелері бойынша нормативтік құқықтық құжаттарды, бұрын жүргізілген ғылыми зерттеулердің нәтижелерін және заманауи ғылыми жарияланымдарды өзара салыстыруды көздейді. Бұл зерттеудің кешенділігін қамтамасыз етіп, ғылыми-зерттеу қызметінің Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін дамытудағы рөліне қатысты ғылыми негізделген қорытындылар жасауға мүмкіндік берді.
Зерттеу нәтижелері
Жүргізілген нормативтік құқықтық құжаттарды, ғылыми әдебиеттерді және әскери білім беруді ұйымдастырудың заманауи тәсілдерін талдау Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін қалыптастырудағы негізгі факторлардың бірі ғылыми-зерттеу қызметі болып табылатынын анықтауға мүмкіндік берді. Дәстүрлі кәсіби даярлау нысандарынан айырмашылығы, ғылыми-зерттеу қызметі аналитикалық ойлауды дамытуға, ақпаратты өз бетінше іздеу және сыни тұрғыдан пайымдау қабілетін қалыптастыруға, қабылданатын шешімдерді ғылыми негіздеу дағдыларын жетілдіруге және қызметтік-жауынгерлік қызметке инновациялық тәсілдерді енгізуге ықпал етеді [3, 5, 8].
Зерттеу нәтижелері зерттеушілік құзыреттіліктің офицер тұлғасының мотивациялық ұстанымдарын, кәсіби білімдерін, практикалық зерттеушілік дағдыларын және кәсіби міндеттерді шешуде ғылыми әдістерді қолдану қабілетін біріктіретін интегративті сапа екенін көрсетті. Аталған құзыреттілік әскери қызметшінің оқу кезеңінен бастап кәсіби қалыптасуының барлық сатыларында жүйелі түрде қалыптасады.
Жүргізілген талдау негізінде Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің зерттеушілік құзыреттілігінің негізгі құрылымдық компоненттері айқындалды (1-кесте).
1-кесте – Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерінің зерттеушілік құзыреттілігінің құрылымдық компоненттері
Компонент | Сипаттамасы | Қалыптасатын нәтижелер |
Мотивациялық | Ғылыми-зерттеу қызметіне, кәсіби өзін-өзі дамытуға және инновациялық қызметке тұрақты қызығушылықты қалыптастыру | Ғылыми ізденіске және кәсіби жетілдіруге оң уәждеме |
Когнитивтік | Ғылыми зерттеулердің әдіснамасын, ақпаратты талдау әдістерін және ғылыми таным негіздерін меңгеру | Заманауи ғылыми білімдер мен зерттеу әдістерін меңгеру |
Операциялық-қызметтік | Зерттеу жобаларын орындау, ғылыми іс-шараларға қатысу, ғылыми жарияланымдар дайындау | Зерттеу жүргізудің және ғылыми нәтижелерді ресімдеудің практикалық дағдыларының қалыптасуы |
Аналитикалық | Зерттеу нәтижелерін интерпретациялау, заңдылықтарды анықтау және қабылданған шешімдердің тиімділігін бағалау | Ғылыми негізделген басқарушылық шешімдер қабылдау қабілетінің қалыптасуы |
Рефлексивтік | Ғылыми қызмет нәтижелерін өзіндік бағалау және кәсіби дамудың келесі бағыттарын айқындау | Үздіксіз кәсіби және ғылыми жетілуге даярлықтың қалыптасуы |
1-кестеде ұсынылған компоненттер өзара тығыз байланыста болып, зерттеушілік құзыреттілікті қалыптастырудың біртұтас жүйесін құрайды. Сонымен қатар әрбір келесі компоненттің дамуы алдыңғы компоненттің жеткілікті деңгейде қалыптасуын талап етеді. Бұл әскери жоғары оқу орнының білім беру үдерісінде ғылыми-зерттеу қызметін жүйелі ұйымдастырудың маңыздылығын дәлелдейді.
Жүргізілген талдау ғылыми-зерттеу қызметінің офицерлердің кәсіби құзыреттілігін дамытуға кешенді ықпал ететінін көрсетті. Ол зерттеушілік дағдыларды жетілдірумен қатар, қызметтік-жауынгерлік міндеттерді тиімді орындауға қажетті кәсіби маңызды тұлғалық қасиеттердің қалыптасуын қамтамасыз етеді (2-кесте).
2-кесте – Ғылыми-зерттеу қызметінің офицерлердің кәсіби құзыреттілігін дамытуға әсері
Ғылыми-зерттеу қызметінің бағыты | Дамытылатын құзыреттер | Практикалық нәтижесі |
Ғылыми зерттеулерге қатысу | Зерттеушілік, аналитикалық | Кәсіби мәселелерді анықтау және талдау қабілетінің қалыптасуы |
Ғылыми жарияланымдар дайындау | Ақпараттық, коммуникативтік | Ақпаратты жүйелеу және ғылыми нәтижелерді баяндау дағдыларының қалыптасуы |
Ғылыми конференциялар мен семинарларға қатысу | Коммуникативтік, презентациялық | Кәсіби қарым-қатынас жасау және зерттеу нәтижелерін көпшілік алдында таныстыру дағдыларының дамуы |
Қолданбалы зерттеулерді орындау | Жобалық, басқарушылық | Қызметтік қызметті жетілдіруге бағытталған практикалық ұсынымдарды әзірлеу |
Цифрлық ғылыми ресурстарды пайдалану | Цифрлық, ақпараттық-талдамалық | Ғылыми ақпаратты іздеу, өңдеу және талдау тиімділігінің артуы |
Зерттеу нәтижелері ғылыми-зерттеу қызметін жүйелі ұйымдастыру жағдайында кәсіби құзыреттілікті қалыптастырудың тиімділігі едәуір артатынын көрсетті. Мұндай ұйымдастыру курсанттар мен жас офицерлерді ғылыми-зерттеу жобаларын орындауға, ғылыми жарияланымдар дайындауға, ғылыми-практикалық конференциялар мен ғылыми жұмыстар конкурстарына қатысуға кезең-кезеңімен тартуды, сондай-ақ заманауи цифрлық білім беру және ғылыми платформаларды пайдалануды көздейді [5–8].
Сонымен қатар жүргізілген талдау зерттеушілік даярлықтың нәтижелілігін арттырудың маңызды шарттарының бірі халықаралық ғылыми деректер базаларына, электрондық кітапханаларға, институционалдық репозиторийлерге және ғылыми коммуникацияның цифрлық сервистеріне қолжетімділікті қамтамасыз ететін заманауи ғылыми-білім беру ортасын қалыптастыру екенін көрсетті. Аталған ресурстарды пайдалану білім алушылардың ғылыми дүниетанымын кеңейтуге, ғылыми зерттеулердің сапасын арттыруға және академиялық адалдық мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді [2, 3, 5].
Осылайша, зерттеу нәтижелері ғылыми-зерттеу қызметінің Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерін кәсіби даярлау жүйесіндегі жүйеқұраушы элемент болып табылатынын дәлелдейді. Ол қазіргі жағдайда қызметтік-жауынгерлік міндеттерді тиімді орындауға қажетті зерттеушілік, аналитикалық, ақпараттық және басқарушылық құзыреттердің дамуын қамтамасыз етеді.
Талқылау
Алынған нәтижелер ғылыми-зерттеу қызметінің Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін қалыптастырудың ең тиімді құралдарының бірі екенін растайды. Жүргізілген талдау білім алушылардың ғылыми-зерттеу қызметіне қатысуы аналитикалық ойлаудың, ғылыми ізденіс дағдыларының, ақпаратты сыни бағалау қабілетінің және ғылыми негізделген басқарушылық шешімдер қабылдау дағдыларының дамуына ықпал ететінін көрсетті. Бұл әскери мамандарды даярлауға қойылатын қазіргі заманғы талаптарға толық сәйкес келеді [3, 5].
Осы зерттеудің нәтижелері әскери жоғары оқу орындарының курсанттарын кәсіби даярлаудың міндетті құрамдас бөлігі ретінде зерттеушілік құзыреттілікті қарастыратын Н. Мұсаев пен Б. Қалиевтің ғылыми тұжырымдарымен сәйкес келеді. Авторлар курсанттарды ғылыми қызметке тарту олардың дербестігін, жауапкершілігін және стандартты емес кәсіби міндеттерді шешуге даярлығын қалыптастыруға ықпал ететінін атап көрсетеді [8]. Осы зерттеу аясында аталған тұжырым зерттеушілік құзыреттіліктің құрылымын айқындау және оның Ұлттық ұлан офицерлерінің кәсіби қалыптасуына ықпал ету тетіктерін ашу арқылы одан әрі дамытылды.
Ұқсас нәтижелер Қазақстан Республикасының әскери жоғары оқу орындарындағы білім беру үдерісін жетілдіруге арналған А. Умаровтың зерттеулерінде де келтірілген. Автор ғылыми қызметті білім беру үдерісіне кіріктіру болашақ офицерлерді даярлау сапасын арттырып, олардың ғылыми білімді практикалық қызметте қолдану қабілетін дамытатынын атап көрсетеді [5]. Осы зерттеуде алынған нәтижелер бұл ғылыми ұстанымды растап, әскери жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларындағы зерттеушілік құрамдасты одан әрі кеңейту қажеттігін дәлелдейді.
Сонымен қатар зерттеу нәтижелері А. Алтынбаева мен Қ. Ғабдуллинаның қазіргі әскери білім беру жүйесі білім беру ортасын цифрландыру, ғылымды, білім беруді және инновациялық қызметті интеграциялау жағдайында дамуы тиіс деген тұжырымдарын да растайды [6]. Цифрлық кітапханаларды, халықаралық ғылыми деректер базаларын, институционалдық репозиторийлерді, ғылыми коммуникация платформаларын және ғылыми қызметті сүйемелдеудің электрондық жүйелерін пайдалану офицерлерді даярлау мүмкіндіктерін едәуір кеңейтеді, ғылыми зерттеулердің сапасын арттырады және академиялық адалдық мәдениетінің қалыптасуына ықпал етеді.
Сонымен бірге зерттеу нәтижелері Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерін даярлау жүйесіне тән бірқатар ерекшеліктерді анықтауға мүмкіндік берді. Азаматтық жоғары оқу орындарынан айырмашылығы, әскери жоғары оқу орнындағы ғылыми-зерттеу қызметі ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің қолданбалы міндеттерін шешуге, қызметтік-жауынгерлік қызметті жетілдіруге, бөлімшелерді басқаруды ұйымдастырудың жаңа тәсілдерін әзірлеуге және әскер қызметіне заманауи технологияларды енгізуге бағытталған. Бұл ғылыми жұмысты әскери басқару органдары мен Ұлттық ұлан бөлімшелерінің практикалық қызметімен тығыз ықпалдастырудың қажеттілігін айқындайды.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы ғылыми-зерттеу қызметін Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерін кәсіби даярлау жүйесінің жүйеқұраушы элементі ретінде кешенді қарастыруымен ерекшеленеді. Қолданыстағы зерттеулер негізінен зерттеушілік даярлықтың жекелеген аспектілеріне арналса, осы жұмыста зерттеушілік құзыреттіліктің құрылымдық компоненттерін айқындауды, ғылыми-зерттеу қызметінің офицерлердің кәсіби дамуына ықпал ету бағыттарын анықтауды және зерттеушілік даярлықтың тиімділігін арттырудың ұйымдастырушылық-педагогикалық шарттарын ғылыми негіздеуді қамтитын кешенді тәсіл ұсынылды.
Зерттеудің практикалық маңыздылығы алынған нәтижелерді Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы академиясының білім беру бағдарламаларын жетілдіруде, курсанттарды ғылыми даярлау бағдарламаларын әзірлеуде, әскери-ғылыми қоғамдардың, ғылыми үйірмелердің және зерттеу жобаларының қызметін ұйымдастыруда, сондай-ақ үздіксіз әскери білім беру жүйесінде офицерлердің зерттеушілік құзыреттілігін дамытуға арналған әдістемелік ұсынымдарды әзірлеуде пайдалану мүмкіндігімен айқындалады.
Сонымен қатар осы зерттеудің белгілі бір шектеулері де бар екенін атап өткен жөн. Жұмыс негізінен теориялық-талдамалық сипатқа ие және нормативтік құқықтық құжаттарды, ғылыми әдебиеттерді және ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастырудың қолданыстағы тәсілдерін талдауға негізделген. Зерттеу барысында білім алушылардың зерттеушілік құзыреттілігінің қалыптасу деңгейіне сандық бағалау жүргізілмеді, сондай-ақ жекелеген педагогикалық технологиялардың тиімділігі эксперименттік деректер негізінде талданбады. Осыған байланысты болашақ зерттеулерді заманауи статистикалық өңдеу әдістерін қолдана отырып педагогикалық эксперимент жүргізуге бағыттау орынды деп санаймыз. Бұл ғылыми-зерттеу қызметінің әртүрлі нысандарының офицерлердің кәсіби құзыреттілігін дамытуға ықпалын сандық тұрғыдан бағалауға мүмкіндік береді.
Осылайша, зерттеу нәтижелері ғылыми-зерттеу қызметінің әскери қызметшілерді кәсіби даярлаудағы маңыздылығы туралы қалыптасқан ғылыми тұжырымдарды растап қана қоймай, оларды Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланының әскери білім беру жүйесіне қатысты жаңа мазмұнмен толықтырады. Бұл әскери білім беру ұйымдарында ғылыми-зерттеу жұмысын ұйымдастыруды одан әрі жетілдіруге және офицерлік кадрларды даярлау сапасын арттыруға ғылыми негіз қалайды
Қорытынды
Жүргізілген зерттеу ғылыми-зерттеу қызметінің Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің кәсіби құзыреттілігін дамытудың негізгі факторларының бірі екенін анықтауға мүмкіндік берді. Әскери кадрларды даярлауға қойылатын қазіргі заманғы талаптар ғылыми талдау, заманауи технологиялар мен инновациялық тәсілдер негізінде қызметтік-жауынгерлік міндеттерді тиімді шеше алатын мамандарды даярлауды қамтамасыз ететін білім беру, ғылыми және практикалық қызметтің интеграциясын талап етеді [1–3].
Зерттеу нәтижелері төмендегідей қорытындылар жасауға мүмкіндік береді.
Біріншіден, офицердің кәсіби құзыреттілігі кәсіби білімді, практикалық дағдыларды, аналитикалық ойлауды, зерттеушілік қабілеттерді және үздіксіз кәсіби дамуға даярлықты қамтитын күрделі интегративті құрылым болып табылады. Ғылыми-зерттеу қызметі аталған кәсіби құзыреттілік компоненттерін қалыптастырудың ең тиімді тетіктерінің бірі ретінде қарастырылады [5, 8].
Екіншіден, зерттеушілік құзыреттілік офицердің оқу және кәсіби қалыптасу үдерісінде бірізді түрде қалыптасады және мотивациялық, когнитивтік, операциялық-қызметтік, аналитикалық және рефлексивтік компоненттерден тұрады. Бұл компоненттердің кешенді дамуы әскери қызметшілердің әртүрлі деңгейдегі кәсіби міндеттерді шешуде ғылыми әдістерді тиімді қолдану қабілетін қамтамасыз етеді [8].
Үшіншіден, білім алушылардың ғылыми зерттеулерге, ғылыми-практикалық конференцияларға, ғылыми жұмыстар конкурстарына, жарияланымдық қызметке және қолданбалы зерттеулерге қатысуы аналитикалық ойлаудың, ақпараттық-талдамалық дағдылардың дамуына, ғылыми негізделген басқарушылық шешімдер қабылдау қабілетінің қалыптасуына және офицерлердің кәсіби қызметінің тиімділігінің артуына ықпал ететіні анықталды [5–8].
Төртіншіден, ғылыми-зерттеу қызметінің тиімділігін арттырудың маңызды шарттарының бірі электрондық кітапханаларға, халықаралық ғылыми-метриялық деректер базаларына, институционалдық репозиторийлерге, ғылыми өзара іс-қимылдың цифрлық платформаларына және ғылыми ақпаратты ақпараттық-талдамалық өңдеудің заманауи құралдарына қолжетімділікті қамтамасыз ететін заманауи цифрлық ғылыми-білім беру ортасын қалыптастыру болып табылады [2, 3, 5].
Бесіншіден, жүргізілген зерттеу Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы академиясында ғылыми-зерттеу қызметін ұйымдастыруды одан әрі жетілдіру қажеттігін растайды. Бұл курсанттар мен профессорлық-оқытушылық құрамның ғылыми жобаларға, гранттық зерттеулерге, жарияланымдық қызметке, халықаралық ғылыми ынтымақтастыққа қатысуын кеңейту, сондай-ақ ғылыми зерттеулер нәтижелерін білім беру үдерісі мен әскерлердің практикалық қызметіне енгізу арқылы жүзеге асырылуы тиіс.
Алынған нәтижелер офицерлердің ғылыми даярлығының тиімділігін арттыруға бағытталған ұйымдастырушылық-педагогикалық іс-шаралар кешенін іске асыруды ұсынуға мүмкіндік береді. Олардың қатарына ғылыми-зерттеу қызметін нормативтік және әдістемелік қамтамасыз етуді жетілдіру, цифрлық ғылыми-білім беру инфрақұрылымын дамыту, әскери басқару органдарының тапсырысы бойынша қолданбалы зерттеулер жүргізу тәжірибесін кеңейту, ғылыми қызметті сүйемелдеудің заманауи цифрлық платформаларын енгізу, сондай-ақ курсанттар мен жас оқытушыларға арналған тәлімгерлік және ғылыми жетекшілік жүйесін дамыту жатады.
Болашақ зерттеулердің перспективалары Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерінің зерттеушілік құзыреттілігінің қалыптасу деңгейін бағалаудың ғылыми негізделген моделін әзірлеумен, оны қалыптастырудың әртүрлі ұйымдастырушылық-педагогикалық шарттарының тиімділігін эксперименттік тұрғыдан тексерумен, сондай-ақ әскери білім беру ұйымдарында ғылыми-зерттеу қызметін мониторингтеу мен басқарудың цифрлық құралдарын жасаумен байланысты.
Осылайша, зерттеу нәтижелері ғылыми-зерттеу қызметі әскери жоғары оқу орны қызметінің дербес бағыты ретінде ғана емес, Қазақстан Республикасы Ұлттық ұланы офицерлерін кәсіби даярлау жүйесінің жүйеқұраушы элементі ретінде қарастырылуы тиіс екенін дәлелдейді. Ол кәсіби құзыреттіліктің, ғылыми әлеуеттің дамуын және әскери қызметшілердің қазіргі жағдайдағы қызметтік-жауынгерлік міндеттерді тиімді орындауға даярлығын қамтамасыз етеді.